Bu platformdaki afet ve iklim verileri kurum kataloglarından ve hakemli yayınların veri eklerinden alınmıştır. Hiçbiri elle üretilmemiş, tahmin edilmemiş veya yapay zekâyla doldurulmamıştır. Her kayıt hangi veri setinden geldiğini, o veri setinin lisansını ve atıf metnini kendi içinde taşır; kaynağın kimliği kaybolmaz.
304.109
afet kaydı
12.004
iklim serisi noktası
9497 MÖ →
kapsanan en eski yıl
Yüklenen veri setleri
Önemli Depremler Kataloğu
Ölüm, büyük hasar veya tsunami üreten depremler; can kaybı ve hasar alanlarıyla birlikte.
Önemli Volkanik Patlamalar
Tarihsel etkisi kayda geçmiş volkanik patlamalar, patlayıcılık indeksi (VEI) ile.
Tarihsel Tsunami Veritabanı
Kaydedilmiş tsunami olayları, kaynağı ve etkileriyle.
ANSS Kapsamlı Deprem Kataloğu
Aletsel dönemin omurgası; büyüklük eşiği uygulanarak alınmış küresel deprem kayıtları.
Avrupa-Akdeniz Deprem Kataloğu (EMEC-2021)
Türkiye dahil Avrupa-Akdeniz kuşağının bin yıllık deprem kataloğu.
Avrupa Tarihsel Deprem Arşivi (AHEAD)
Ortaçağ ve erken modern dönem Avrupa depremlerinin belgeye dayalı arşivi.
HolVol — Buz Çekirdeği Volkanik Kükürt Kayıtları
Buz çekirdeklerindeki kükürt sinyalinden tarihlenmiş volkanik patlamalar; yazılı tarihten çok daha geriye uzanır.
Tarihsel Veba Salgınları
Kara Veba sonrası yüzyıllarda Avrupa ve çevresinde kayda geçmiş yerel veba salgınları.
HANZE — Avrupa Sel Olayları
Avrupa’da kayda geçmiş sel felaketleri, etkileriyle birlikte.
Dartmouth Sel Gözlemevi Arşivi
Uydu döneminde kaydedilmiş büyük sel olaylarının küresel arşivi.
Kıtlıklar ve Can Kayıpları
Modern dönemin büyük kıtlıkları ve tahmini ölüm sayıları.
REACHES — Doğu Asya Tarihsel İklim Kayıtları
Çin tarihsel kayıtlarından kodlanmış kuraklık, sel, don ve kıtlık olayları.
Eski Dünya Kuraklık Atlası (OWDA)
Ağaç halkalarından yeniden kurulmuş, yıl-yıl kuraklık endeksi; Avrupa, Akdeniz ve Anadolu’yu kapsar.
ORACC — Çivi Yazılı Metinler
Sümer ve Asur kraliyet yazıtlarının transliterasyonu ve İngilizce çevirisi.
Hazırlanan veri setleri
Aşağıdaki kaynaklar için aktarım hazırlanıyor: SISALv3 — Mağara Oluşumu İzotop Kayıtları.
Sayısal iklim serilerini okurken
Bu serilerin ikisi de vekil (proxy) veridir; termometre kaydı değildir. İki noktayı bilerek okuyun:
- Mağara izotopu doğrudan kuraklık ölçmez. Oksijen izotopu oranı yağış miktarından da, nemin geldiği kaynaktan da, sıcaklıktan da etkilenir; yorumu bölgeye ve mağaraya göre değişir. Bu yüzden veriyi ham izotop değeri olarak saklıyoruz, “kuraklık endeksi” diye etiketlemiyoruz.
- Bölge ortalamaları mağara kapsamı değiştikçe kayabilir. Her mağaranın kendi taban değeri farklıdır; bir kaydın başlayıp diğerinin bitmesi ortalamada yapay bir sıçrama üretebilir. Bu yüzden her veri noktasında kaç ölçümün ortalandığını da saklıyoruz. Seriler mutlak değer olarak değil, aynı kapsam içindeki göreli değişim olarak okunmalıdır.
- Kapsam eşit değildir. Ağaç halkası kuraklık atlası MS 0’da başlar; MÖ dönemi için yalnızca mağara ve buz çekirdeği kayıtları vardır ve bunlar da her bölgede yoktur. Bir yıl için veri yoksa bunu belirtiyoruz — boşluğu doldurmuyoruz.
Kullanım ve atıf
Verileri kendi araştırmanızda kullanabilirsiniz. Yalnız atıf zinciri kırılmamalı: bir kaydı kullanırken hem bu platformu hem de kaydın taşıdığı özgün veri setini kaynak gösterin. Aynı-lisans şartlı setlerde (ODbL, CC BY-SA) türettiğiniz veri tabanını da aynı lisansla paylaşmanız gerekir.
Ham ızgara verileri (kuraklık atlasları gibi milyonlarca hücreli setler) bu sitenin veritabanında tutulmaz; bölge-yıl özetleri sunulur, ham dosyalar için yukarıdaki kurum bağlantılarına gidin.
Veriyi nerede görebilirsiniz
- Harita — katman panelinden Afet Katalogları açıldığında seçili yılın olayları haritaya düşer.
- Doğal Afetler — tüm afet kataloglarının özeti, en ölümcül olaylar ve yazılı tarihten eski kayıtlar.
- Tarihte Bugün — gün-ay hassasiyetli kayıtlar takvim gününe göre.
Aynı olay birden çok katalogda
Bir deprem, birden fazla kurumun kataloğunda ayrı kayıtlar hâlinde bulunabilir ve her kurum farklı büyüklük değeri verir — örneğin 1509 İstanbul depremi üç katalogda Ms 7,7 / Mw 7,2 / Mw 7,15 olarak geçer. Bu kayıtları birleştirmedik; katalogların birbiriyle nerede ayrıştığını görmek araştırma için değerlidir. Haritada ve listelerde okunabilirlik için tek kayda indiriliyorlar, ancak veriye ?raw=1 parametresiyle erişirseniz tüm katalog kayıtlarını ayrı ayrı alırsınız.
Neyin verisi yok
Bazı önemli katalogları bilerek almadık: ticari kullanıma kapalı lisanslara sahip oldukları için. Bunların başında afet kayıpları için yaygın kullanılan EM-DAT ve Sümer edebiyatının standart çeviri külliyatı ETCSL geliyor. Bu kaynaklara yalnız bağlantı veriyoruz, içeriklerini kopyalamıyoruz.